Okrugli sto pod nazivom „Porodična medicina na pragu treće decenije – iskustva i izazovi“ održan je u Vijećnici Banskog dvora povodom obilježavanja jubilarnih 20 godina postojanja Službe porodične medicine JZU „Dom zdravlja“ u Banjoj Luci i 28 godina od osnivanja naše Ustanove.
Istom su prisustvovali predstavnici zdravstvenih institucija, eminentni stručnjaci iz oblasti porodične medicine, profesori sa katedri porodične medicine iz Republike Srpske, Federacije Bosne i Hercegovine i zemalja u okruženju, dekani medicinskih fakulteta, te prva generacija doktora specijalista porodične medicine u Republici Srpskoj i mnogi drugi.
Bila je to prilika da se upoznaju najaktuelnije teme iz oblasti porodične medicine, ali i da se ostvari kritička razmjena mišljenja i iskustava u radu Službe porodične medicine.
Stručni dio okruglog stola činili su:
Direktorica JZU „Dom zdravlja“ u Banjoj Luci, doc. dr sci. med. Nevena Todorović
Dekan Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, prof. dr Ranko Škrbić
Prof. dr Verica Petrović– moderator okruglog stola
Prim. dr Mladen Šukalo, spec. porodične medicine
Pored uvodnog predavanja „Porodična medicina na pragu treće decenije – iskustva i izazovi“ prim. dr Mladena Šukala i prof. dr Ranka Škrbića, dekana Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci, učešće u diskusiju uzeli su sljedeći učesnici:
Dekan Medicinskog fakulteta Univerziteta u Ljubljani, prof. dr Igor Švab
Direktor Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske, Dejan Kusturić
Predsjednik Udruženja doktora porodične medicine Republike Srpske, prim. doc. dr Draško Kuprešak
Direktor Sekreterijata zdravstvene mreže za jugoistočnu Evrope, Mira Jovanovski Dašić
Šef katedre porodične medicine Medicinskog fakulteta Univerziteta u Novom Sadu, prof. dr Matilda Vojnović i dr Ana Miljković
Šef katedre porodične medicine Medicinskog fakulteta Univerziteta u Sarajevu, prof. dr Zaim Jatić
Predstavnici Doma zdravlja Mostar, doc. dr sc. prim. Nina Pinjuh Markota, prim. dr Sanja Đurasović i dr Biljana Milić
Predstavnici Zavoda za zdravstveno osiguranje Hercegovačko – neretvanske županije/Kantona
Nakon diskusije direktorica JZU „Dom zdravlja“ u Banjoj Luci, doc. dr sci. med. Nevena Todorović, uručila je Plaketu za izuzetan doprinos u razvoju porodične medicine u Republici Srpskoj prof. dr Ranku Škrbiću, dekanu Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjoj Luci i zahvalnice prvoj generaciji doktora specijalista porodične medicine u Republici Srpskoj.
Prisutnima se prigodnim govorom obratila prim. dr Daliborka Rajlić Vukota, doktor prve generacije specijalista porodične medicine u Republici Srpskoj.
U nastavku su važni zaključci proizašli sa okruglog stola:
ŠTA SMO URADILI
- U prethodnih 20 godina prakse porodične medicine smo implementirali skoro sve principe porodične medicine koje je definisala WONCA (Svjetsko udruženje porodičnih doktora). Osnovni principi porodične medicine su: mjesto prvog kontakta i ulaska u zdravstveni sistem; kontinuitet njege istog tima sa svojom registrovanom populacijom; koordinacija njege-saradnja sa drugim zdravstvenim profesionalcima i drugim institucijama; sveobuhvatnost njege – tretman i akutnih i hroničnih stanja, pružanje usluga svim starosnim grupama pacijenata).
- Ono po čemu je porodična medicina postala prepoznatljiva u odnosu na raniji sistem rada su svakako aktivnosti na promociji zdravlja i prevenciji bolesti za sve građane.
- Tokom pandemije Covid 19 su se pokazale brojne prednosti rada po modelu porodične medicine i upravo zahvaljujući tome smo vrlo uspješno odgovorili na pandemiju.
- Uočili smo brojne prednosti, kao i određene prepreke odnosno barijere za bolju implementaciju i sagledali koji su to izazovi u budućnosti.
- Dobro organizovana primarna zdravstvena zaštita može sačuvati ukupan zdravstveni sistem.
PREPREKE
- Da bi reforma primarne zdravstvene zaštite bila uspješnija, potrebno je da je prati i reforma bolničkog sektora i Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske.
- Doktori porodične medicine su preopterećeni administrativnim poslovima što ostavlja manje raspoloživog vremena za rad sa pacijentima.
- Veći broj posjeta istog pacijenta za propisivanje recepata, izdavanje uputnica za dijagnostičke procedure i druge administrativne usluge često je zbog ograničenih ovlaštenja porodičnog doktora. To značajno utiče na neracionalno korištenje zdravstvenih resursa.
- Preopterećenje velikim brojem registrovanih građana po timu.
- Česte izmjene Pravilnika i drugih zakonskih propisa od strane Fonda zdravstvenog osiguranja Republike Srpske.
- Nedostatak raspoloživog vremena za provođenje preventivnih aktivnosti i obavljanje kućnih posjeta
SUGESTIJE ZA BUDUĆE DJELOVANJE
- Potrebno je razmotriti izmjenu standarda i normativa o broju registrovanih građana po timu porodične medicine u smislu smanjenja broja registrovanih građana u timu.
- U vremenu koje dolazi neophodno je razumjeti realan položaj porodične medicine u sistemu zdravstvene zaštite, te uspostavljanje finansijski održive porodične medicine.
- Uvođenje subspecijalizacija i novih dijagnostičkih procedura u porodičnoj medicini.
- Više se angažovati na promociji zdravlja i prevenciji bolesti.
- Računati na potrebu obezbjeđenja dovoljno kadra za rad u porodičnoj medicini. U proteklih pet godina sve je manji interes za specijalizaciju iz porodične medicine, što predstavlja veliki problem opstanka ambulanti porodične medicine u Republici Srpskoj. Mladi doktori se radije odlučuju za specijalizaciju na bolničkom nivou jer imaju veću mogućnost zarade, napredovanja i sticanja ugleda u društvu, a mogu dodatno raditi i u privatnom sektoru.
- Starosna struktura specijalista porodične medicine je nepovoljna. U JZU „Dom zdravlja“ u Banjoj Luci će u narednih 10 godina u starosnu penziju otići 55 specijalista porodične medicine, a slična situacija je i u drugim domovima zdravlja u Republici Srpskoj.
- Povećati interes mladih doktora za specijalizaciju iz porodične medicine putem mogućnosti upućivanja na subspecijalizacije i dodatne edukacije, čime bi stekli veći ugled i status kod pacijenata i kolega, ali bi imali i mogućnost za dodatnu zaradu.
- Vlada Republike Srpske i Ministarstvo zdravlja i socijalne zaštite Republike Srpske treba da donesu Strategiju razvoja i održivosti porodične medicine.
- Poboljšati status porodičnog doktora u zdravstvenom sistemu kroz navedene promjene.