Pušenje je bolest zavisnosti pandemijske rasprostranjenosti, sa mnogostrukim posljedicama po zdravlje samih pušača i pasivnih pušača, a utiče i na ugrožavanje životne i radne sredine. Ovo je najraspostranjenija bolest zavisnosti koja se može prevenirati.
Pretpostavlja se da u svijetu trenutno puši oko 1.1 milijardu ljudi, što predstavlja trećinu odraslog stanovništva. Broj pušača se u razvijenim zemljama smanjuje, zahvaljujući kampanjama i edukaciji stanovništva. Međutim, u nerazvijenim zemljama i zemljama u razvoju broj pušača se povećava, pogotovo kod mlađe populacije.
Pušenje je faktor rizika za oko 30% smrtnih slučajeva izazvanih malignim i kardiovaskularnim bolestim, glavni je faktor rizika za obolijevanje od hronične opstruktivne bolesti pluća; žene pušači imaju rizik od težeg začeća, spontanih pobačaja, raka grlića maternice, prijevremene menopauze.
Prestanak pušenja i odvikavanje od pušenja predstavlja značajan doprinos zdravlju pojedinca i cijele zajednice. S druge strane ima i ekonomski značaj jer smanjuje troškove oboljenja koja se direktno povezuju sa pušenjem. Dokazano je da apstinencija od pušenja nakon godinu dana smanjuje rizik od bolesti srca i krvnih sudova, nakon pet godina smanjen je rizik od pojave karcinoma usta, grla i jednjaka, a nakon deset godina smanjeno je obolijevanje od karcinoma pluća i bronhija. Prevencijom u timu porodične medicine koji čine ljekar i medicinska sestra/tehničar možemo značajno uticati na pušačku populaciju tako što ćemo redukovati broj pušača i eventualno smanjiti broj potencijalnih pušača. Svakom pacijentu prilikom posjete porodičnom ljekaru najmanje jednom godišnje određujemo pušački status. Dokazi iz prakse ukazuju na to da kombinacija savjetovanja o prestanku pušenja, nikotinske zamjenske terapije i farmakološki tretman, daju najbolje rezultate u prestanku i odvikavanju od pušenja.
Pripremila: Načelnica Službe porodične medicine
Prof. dr Kosana Stanetić